Kahalagahang Kultural ng Malong

Ang "Malong" ay bahagi na ng kulturang Pilipino,  partikular ng mga Muslim. Sa lathalaing ito, tatalakayin natin ang ilang katanungan patungkol sa Malong.

Ano ang kahulugan ng salitang Malong?

Ang salitang "Malong", katulad ng "Patajong" ng mga Bisaya at Tagalog at "Tajong" ng mga Samal, ay nangangahulugang "Mainam na Kasuotan". Katulad din ng "Sarong" ng Malaysia at "Ponong" ng Thailand.

Ano ang Malong?

Ang malong ay isang mahabang tela na may kaakit-akit na mga kulay. Ito ay may disenyong "abstract"na tila alon, mga bulak-lak at dahon at iba pang disenyong base sa Okir at Sari-Manok. Hinabi ito mula sa seda o bulak. May  itong 166cm at 170cm naman ang lapad.

Anu-ano ang Uri ng Malong?

May limang uri ng Malong, ito ay ang;

1. Landap - Ang pinakakilala sa lahat ng uri ng malong. Ito ay hinabi gamit ang tradisyunal na pamamaraan ng paghahabi at may dekorasyong "Langket". 
2. Ampik- Ito ay karaniwang malong. Ang kahulugan ng "Ampik" ay kaakit-akit
3. Andi- isang uri ng malong na ginagamit bilang flag o banner
4. Bagadat - isang uri ng malong na may disenyong guhit-guhit (stripe)
5. Bagadon - ang pinakamahalagang uri ng Malong. Nangangahulugan itong "Ibuhol o ibalot" na tumutukoy sa proseso ng paghahabi nito

Ang Malong Bilang Sining

Ang paghahabi ng Malong ay isang sining partikular sa mga T'boli at Maranao. Sa paghahabi ng malong ay napagsasanib ang mga disenyong may malalim na kaugnayan sa kanilang kultura tulad ng Okir at Sari-manok. Ang disenyong Okir ay tumutukoy sa disenyong nagpapakita ng ibat-ibang hugis na ipinakikita ng kalikasan. May dalwang uri ng disenyong Okir;

1. Ang "Okir a Dato"ay disenyo para sa mga lalaki
2. Ang "Okir a Bay" ay disenyo para sa mga babae.

Ano ang gamit ng Malong?

Ang malong ay ginagamit bilang (bahagi) ng kasuotan sa araw-araw. May mga uri ng malong na ginagamit bilang kasuotang pormal. Ginagamit din ito bilang sapin sa pananalangin.

Paano isinusuot ang Malong?

Ayon sa nakasanayan, isinusuot ng mga kababaihan ang Malong sa ibabaw ng kanilang blusa na pinapalamutian ng ginto at iba pang ornamento. Nakabalabal naman ito sa baywang ng lalaki. Ginagamit rin ito sa ulo o di kaya`y ipinapandong paminsan.

Kung isusuot ito ng babae kailangang pinapatangan nito ang blusa. 

Anu-ano ang Implikasyong Kultural ng Malong

Ang bagong silang na sanggol ng mga Maranao ay karaniwang ibinabalot sa pinaka magandang  Malong ng pamilya o kaya naman ay ginagamit ang malong bilang duyan ng sanggol.

Angmga namatay ay ibinabalot din sa malong na pinalamutian ng ginto at mga disenyong alon. Pinapabangohan ang  Malong gamit ang tradisyonal na pamamaraan bilang paggalang sa kaluluwa ng namayapa

Ang mga mamahalin o di kaya naman ay na manang malong ay pinapahalagahan at maingat na itinatabi ng mga maranao. Upang maiwasan ang pagkasira ginagamitan ito ng wax at pinapabangohan gamit ang dalawang pamamaraan:

1. pagpapabango gamit ang mga katas mula sa mga ugat at dahon ng mga halamang tinatawag na “Towa”, “Salapiin” at “Sabi”
2. paglalagay ay tinatawag na “BOROK”, kung saan ipinapatong ang malong sa ibabaw ng basket na tinatawag na “baloyan” at pinauusukan gamit ang uling at abo mula tuyong dahon at ugat ng halamang “Salapiin”

Lawrence Avillano

Key Terms For Understanding the Root of Conflicts in Muslim Mindanao

These are the terms that are pertinent for understanding the Conflict in Muslim Mindanao

Abu Sayyaf Group (ASG) - a terrorist group, or criminal organisation founded by Abdurajak Janjalani, which largely operates in the     province of Basilan where it has its strongholds.

Bangsamoro Islamic Freedom Fighters (BIFF) - a breakaway faction of the MILF  opposing the peace process between the MILF and the Philippine government for it  as it seeks full independence for Muslim Mindanao rather than autonomy

Din wa Dawla - No separation of religion and state, Islam must be the holistic system of life.

Hakimiyya -  ultimate aim where Shari’ah (Islamic law) is supreme and should replace Westernized law.

Informal Land Markets - informal land markets enable land to be transferred, mortgaged, traded or sold without the monitoring or regulation of the government’s land agencies.

Jemaah Islamiyah (JI)  or Ansar Khalifah Sarangani - is a radical Islamist terrorist group operating in Southeast Asia lead by Basit Usman in the Philippines.

Lumad -  a Cebuano-Visayan   term meaning native or indigenous. Lumadas are neither Muslims nor  Christians.
Moro - a political identity distinct to the Islamised people of Mindanao and Sulu

Moro National Liberation Front (MNLF) - secularist-nationalist-modernist, founded by Prof. Nur  Misuari. It aspires for the integration into the Philippine political and economic mainstream, with some access and power-sharing. Latter it split into four groups, the Council of 15 (Anti -Misuari), The Misuary Group (Break Away Group), The Islamic Command Council (ICC)

Moro Islamic Liberation Front (MILF) - founded by Ustadz Salamat Hashim. It aims to be separated from the Philippine System and demands for a Independent Islamic State

Muslim - refers to a universal religious identity

Pagsanda - an informal credit system used by the Tausug, the largest ethnic group in Sulu, involves  the offering of collateral to a traditional 18 money lender in exchange for a loan which are not documented and regulated by the state

Rido - a Maranao term commonly used in Mindanao to refer to clan feuds. 

Shadow Economies -  illicit drug economy, illicit weapons, informal land markets, cross-border trade,   informal credit provision, and kidnapping for ransom

The Sulu Sultanate - holds jurisdiction over the areas of Sulu, Tawi-tawi, Palawan, Basilan and Zamboanga

Ummah - The Ummah refers to the community of believers who are bound solely by spiritual ties regardless of sex, status, color or residence.



These may be the key term to understanding the root conflict in Muslim Mindanao.

#SAF44 Tula ng Pagsaludo para sa mga biktima ng Mamasapano Encounter

Sa inyo Sir Anak Kuya Itay Tito Bunso
na pumanaw para sa bayang ito
kayo samin ngayon ay bayaning bago
narito ang tula bilang pagsaludo

PANAMBITAN NG ULILA NG DIGMA

Anak..
Hindi kita malilimutan
mula sa pagyakap sa sinapupunan
ipagmamalaki ko habang nabubuhay
ikaw ay pumanaw nang dahil sa bayan

Kuya...
Ikaw na sa akin ay nakatatanda
naging huwaran ka nitong pagkabata
bakit sa paglisan ang loob ko`y sasama?
ika`y bayani na nitong imbing bansa

Itay..
Ikaw itong aming tanging sandigan
na nagpapatibay sa ating tahanan
ngayo`y nariyan ka sa huling himlayan
Ito`y nang dahil sa pag-big sa bayan

Tito...
Naalala ko pa ang mga payo
habang ikaw ay kalaro ko
na wala nang hihigit pa sa pagsusundalo
ngayon inaawit ang pambansang himno
para sayo...

Bunso...
Lubos itong aming paghihinagpis
kung para sa iyo lahat na`y tiniis
ngayon luha namin ay namamalisbis
di ka na babalik mula nang umalis

Sir!
Tagapagpatupad ng kaayusan
tagapagtanggol ng bayan
sa pagkamatay nyo ako`y sinilaban
ilang buhay pa kaya ang wawakasan
alang-alang sa kapayapaan

Sir!
ang kislap ng watawat ngayo`y walang ningning
ang bituin at araw niya ngayon ay nagdidilim
sapagkat lupa ng araw ng luwalhati`t pagsinta
ay nagluluksa ng dahil sayo...

#SAF44  #Fallen44 #SAFPNP #JUSTICE #MAMASAPANOMASSACRE

The Tale of The Sun and The Moon From The Mandayan Tribe

Our Childrens use to ask:  Why does the sun lights the day while the moon illuminates the night? Our Filipino Muslim brothers answered the query with a tale. The sun and the moon: a tales from Mindanao

----------------------------------------------------------------------------------------------

THE SUN AND THE MOON

The Sun and the Moon`s Equinox

The Sun and the Moon were married, but the Sun was very ugly and quarrelsome. One day he became angry at the Moon and started to chase her. She ran very fast until she was some distance ahead of him, when she grew tired and he almost caught her. Ever since he has been chasing her, at times almost reaching her, and again falling far behind.

The Origin of Stars

River of Stars: View of a night sky from a Canyon

The first child of the Sun and Moon was a large star, and he was like a man. One time the Sun, becoming angry at the star, cut him up into small pieces and scattered him over the whole sky just as a woman scatters rice, and ever since there have been many stars.

Why There is Low Tide and High Tide?

A view if a shore during low tide

Another child of the Sun and Moon was a gigantic crab.  He still lives and is so powerful that every time he opens and closes his eyes there is a flash of lightning. Most of the time the crab lives in a large hole in the bottom of the sea, and when he is there we have high tide; but when he leaves the hole, the waters rush in and there is low tide. His moving about also causes great waves on the surface of the sea.

The crab is quarrelsome like his father; and he sometimes becomes so angry with his mother, the Moon, that he tries to swallow her.  When the people on earth, who are fond of the Moon, see the crab near her, they run out of doors and shout and beat on gongs until he is frightened away, and thus the Moon is saved.

And that explains why there is night and day, why there are stars and why there is low tide and high tide.