Showing posts with label tagalog. Show all posts
Showing posts with label tagalog. Show all posts

Saturday, June 6, 2020

Mga Salitang Mahirap Bigkasin

Asong mahaba ang dila

10 Salitang Nakakabulol

  1. Kinababagabagan
  2. Kinatakha-takhan
  3. Kinakikilabutan
  4. Nginangasab-ngasab
  5. Nangangalingasag
  6. Pinakipakinabangan
  7. Binabalakubakan
  8. Nangagsisinungaling
  9. Sumasali-salimuot
  10. Pinaka-kapaki-pakinabang

Kahulugan ng Mga Salitang Nakakalito


Narito ang mga salitang singkahulugan ng 10 salitang mahirap bigkasin. 

Kinababagabagan - Ikinatatakot, kinababahala

Kinakabagabagan ni Marta ang lumulubhang sakit ng bunsong anak.

Kinatakha-takhaan - Kinamamanghaan

Kinatatakha-takhan ng mga tao ang maliwanag na bagay sa ibabaw ng bundok na lumilitaw gabi-gabi

Kinakikilabutan - Kinatatakutan

Si Limahong ay kinakikilabutang pirata.

Nginangasab-ngasab - Nginunguya

Nginangasab-ngasab ng kalabaw ang sariwang damo.

Nangangalingasag - Nagtikwasan o Nagtaasan ang balahibo.

Nangangalingsag ang balahibo ng pusa kapagnakakakita ito ng aso.

Pinakipakinabangan - Nagamit

Pinakipakinabangan muna niya ang hiniram na aklat bago isinauli.

Binabalakubakan - Inaalisan ng balakubak o tuyong balat

Binabalakubakan muna ang tuyong anit bago lagyan ng Aloevera

Nangagsisinungaling - Nagbubulaan

Nangagsisinungaling ang mga bulaang propeta.

Sumali-salimuot - Gumulo o Humirap

Sumali-salimuot ang buhay ni Liza mula nuong hiwalayan siya ng kanyang asawa.

Pinaka-kapaki-pakinabang - Pinakamaraming pinagagamitan.

Pinaka-kapaki-pakinabang ang bunga ng niyog sa lahat ng bahagi nito.

Lawrence Avillano, LPT

Saturday, April 15, 2017

Mga Malalalim at Makalumang salitang Tagalog

Narito ang ilan sa mga malalaim at makalumang salitang Pilipino o Tagalog at ang mga kaakibat na kahulugan.

1. Abulusyon - paglilinis o paghuhugas
 halimbawa: Ang pagkamatay ni Kristo sa Krus ay isang abulusyon sa minanang kasalanan ng sanlibutan
 English: Ablution

2. Sálungahin - ahunin/labanan
  Halimbawa: ahunin "Nakaya ng bata na salungahin ang matarik na bundok"/ labanan "kailangang       kong salungahin ang malakas na agos ng ilog upang makarating sa ilaya"
  English: Acclivity

3. Hirati - sanay
    halimbawa; "Ako ay namumuhay na hirati sa dusa"
    Eng; Accustomed

4. Bunton - Salansan
 Halimbawa; "Makikita ang bunton ng basura sa tabi ng ilog pagkatapos ng ulan"
 English: Accumulation

5. Palamara - Tampalasan
Halimbawa; "Siya ay may ugaling palamara at hindi maruning mahiya"
English: Rascal

6. Lilik - Karit
Halimbawa; "Ang niyog ay inaani gamit ang mahabang panungkit na may lilik sa dulo"
English: Reaping-hook
                 
7. Tutupan - Kumpunihin
 Halimbawa; "Kailangan nating tutupan ang sira sa bubong ng bahay bago dumating ang tag-ulan"
English; Repair

8. Muwelye - Daungan
 Halimbawa: "Gumawa ng munting muwelye ang mga mangingisda sa Baryo Matatag"
 English: Wharf

9. Almasen - Imbakan (Puede ring tindahan)
 Halimbawa; "Mayayaman lang ang may almasen ng alak at sigarilyo nuong panahon ng mga kastila"
English: Warehouse

10. Hiluka - Putla
 Halimbawa; "Kakaiba ang hiluka ng labi ni ate kung walang kolorete"
 English: Wanness/Paleness

Monday, June 13, 2016

Malalim at Makalumang Salitang tagalog

Kung minsan, sa ating pagbabasa lalung-lalo na ng mga lumang artikulo o babasahin, may mahahagip tayong mga salita na hindi pamilyar sa atin. Ang mga salitang ito ay masyadong malalim at makaluma. Kinakailangang unawain natin ang konteksto o ang paraan ng pagkagamit ng salitang ito sa pangungusap o sitwasyon upang ating maunawaan ang malalim o makalumang salita na ating nabasa o narinig. Nasa-ibaba ang ilan sa mga malalim at makalumang salitang tagalog.

Mga Malalalim at Lumang Salita

1. Alisaga - Arbitrary
2. Banyuhay - Metamorphosis
3. Sigwa - Storm
4. Talindaw - Sea faring song
5. Tawal - Incantation
6. Lunday - Boat
7. Pintakasi - Saint
8. Pagpupugay - Salutation
9. Kitil/kit`lan - Kill
10. Luwas/Lumuwas - out of town
11. Ahedres - Chess (a board game)
12. Batilaw - half-cooked
13. Halungkat - to dig thoroughly (when looking for something)
14. Tumana - a vegetable garden in the rural area
15. Ragarag - a guide for laying the net from the boat
16. Manas - Swelling
17. Malas - Unfortunate
18. Dayukdok - poorest of the poor
19. Batingaw - Bell
20. Batlag - a cart pulled by a carabao

Tuesday, March 10, 2015

Bakit Mapait Ang Puso Ng Saging (Isang Alamat)

Nuong unang panahon, sa bayan ng Pinagbuhatan sa baryo Kawalan. May isang puno ng saging na tahimik na namumuhay na mag-isa sa piling ng matatayog na mga puno ng kawayan. Araw-araw sumisikat ang araw. Gabi-gabi siyang tinatanlawan ng mga bituin maliban lang kung may buwan o di kaya naman ay may sigwang nag-aabang.

Kahit nagiisa, masaya ang buhay ng saging. Kaibigan siya ng lahat. Madalas siyang inaawitan ng mga ibong Pipit, binubulungan ni Bubuyog, hinahagkan ni Paru-paro at kakwentuhan ng mga mayayabong na puno sa paligid.

Duon umiikot ang buhay ni saging, sa luntiang parang na madalas ay basa ng hamog sa umaga at may kaaya-ayang halimuyak ng sariwang damo at bulaklak kung gabi. Sa tabi ng ilog na dinadaluyan ng mababaw na tubig na madalas lumabo sa pagtatampisaw ng mga kalabaw na nagpapahinga sa tanghali. Duon nga umiikot ang buhay ni saging, yuon nga ang kanyang daigdig.
Hanggang mangyari ang isang bagay na ni sa hinagap ay `di niya naisip na magaganap.

Isang kakatwang bagay ang sumibol sa kaibuturan ni Saging. Bagay na sa paglipas ng panahon ay patuloy na lumalaki, umuusad paibabaw hanggang sa hindi na ito kaya pang itago ng saha o ng maninipis na dahon. Sumibol nga ang puso mula sa kaibuturan ni saging.

Nagpatuloy ang puso sa pagsibol hanggang sa ito ay magkabunga. Isa, dalawa, tatlo..... hanggang sa hindi na niya mabilang pa. Napakasaya ni saging at nagpapasalamat siya sa pagsibol ng puso. Hanggang isang araw nangyari ang hindi inaasahan.

Isang estranghero ang naligaw sa parang na iyon sa gilid ng mababaw na sapa. At sa kanyang pagmamasid ay nakaagaw ng kanyang pansin ang malusog na puso ng saging. Kumuha ito ng sanga, sinungkit ang puso hanggang sa ito ay mahulog sa lupa. At dinala ng estranghero ang pinakaiingatang puso ni Saging. Magmula nuon, naging malungkutin na si Saging.

Dala ng kanyang kalungkutan nabigkas niya ang isang sumpa.

"Magiging mapait ang pusong ninakaw mo sa akin upang hindi ito pakinabangang lubos ng sinoman! Tanging ang may pagtiyatiyaga lamang na maghugas ng sumpa ang makakatikim ng mainam na lasa nito!".

At ang kanyang sumpa ay narinig ni Idiyanale ang diyos ng pagsasaka at ni Lalahon ang diyosa ng ani at isinakatuparan ang sumpang kanyang sinabi. Magmula nga nuon, naging mapait ang puso ng saging. Kailangan pa itong halabusan sa asin bago iluto upang mawala ang pait.

Lawrence Avillano

Sunday, October 5, 2014

Guro: Alagad ng Sining

Ang ating mga guro ay maituturing din na alagad ng sining. Sila rin ay mga iskultor, pintor at kompositor. Sa papaanong paraan? Nasaan ang kanilang mga likhang sining? Talakayin natin.

Sila ( ang ating mga teacher) ay maituturing na alagad ng sining sapagkat, katulad ng mga iskultor hinuhubog nilang mainam ang ating pagkatao sa pamamagitan ng pagtuturo ng mga kabutihang asal. Kininis nila at binigyang hugis ang ating pagkatao kung kaya naman tayo ay hindi nanatiling katulad ng mga batong katitisuran sa daan.

Ibinabahagi nila sa atin ang kanilang mga karunungan na para bang mga pintor na gumuguhit ng makukulay at makabuluhang miyural sa mga pader na wala pang nakikilalang kulay. At dahil sa mga kaalamang kanilang inihain ng buong puso at hindi ipinagkait, humaharap tayong buong husay sa mga hamon ng buhay.

Katulad din ng mga kompositor na humahabi ng magagandang tugtugin at awitin, ihinahalayhay  nila ang mga nota sa ating isipan upang ito ay magluwal ng mga kaisipan na nanaising pakinggan ng lahat. Kaya naman ang ating mga pananalita ay may mahusay na paglirip. Alam natin ang wastong salitang bibigkasin ayon sa hinihingi ng panahon kung kaya`t hindi masasabi ng mga nakikinig na tayo ay balahura at balibi mag-isip.

Ang mga kinikilalang tao sa lipunan ang kanilang mga bantog na likha. Ang kanilang mga likhang sining na tinitingalang tulad ng mga bantayog,  hinahangaan na gaya ng mga miyural, at pinakikinggan na para bang isang napapanahong awitin.

Kaya naman marapat lang na sila`y ating igalang kahanay ng lumikha at ng ating mga magulang. Magpugay tayo sa kanila sa bawat panahon at mag-ukol ng paghanga bilang tugon sa kanilang mga sakripisyo alang-alang sa atin.

Sinulat ni: Lawrence Avillano para sa Buwan ng Mga Guro taong 2014.


Malaya ang sinuman na ito`y gamitin.


Thursday, August 21, 2014

Manuel Luis Quezon y Molina

Isang tula patungkol sa minamahal nating Manuel L. Quezon
President of the Philippines (1935–1944)
August 19, 1878 -  August 1, 1944

Manuel Luis Quezon y Molina

Manuel Luis Quezon y Molina
ama ng wikang pambansa
ama ng pambansang kasarinlan
ngunit sino nga ba siya?
tunay ba natin siyang kilala?

ika-labing siyam ng Agosto
isang libo walong daan at pitumpu't walo
nang isilang ang isang dakilang Pilipino
Sa isang butihing mag-asawang guro
na si ginang Dolores at ginoong Lucio Quezon

sa murang edad ay sumabak sa giyera
ipinagtanggol ang bayan laban sa Agila
binigyan ng ranggong de-campo-ayuda
ngunit nuong ang digma'y 'di na kaya
nagpasyang itaas ang puting bandera

kahit pinangakuan ng maraming yaman
hindi nahimok na humimod sa paa ng dayuhan
sapagka't tanging nais ay ang kasarinlan
dahil ang bayang parang impyerno ay mainam
kung tunay na atin ang pamahalaan

nuong mga unang panahon ang bandilang itinataas
iba-iba ang tingkad pati na rin ang tabas
kaya ipinanukala niya at isinabatas
detalyadong espisipikasyon at deskripsiyon ng watawat
wastong kulay, wastong haba pati na rin wastong lapad

nuong mga unang panahon ang bandilang itinataas
iba-iba ang tingkad pati na rin ang tabas
kaya ipinanukala niya at isinabatas
detalyadong espisipikasyon at deskripsiyon ng watawat
wastong kulay, wastong haba pati na rin wastong lapad

Sunday, June 8, 2014

Mga Makaluma at Malalalim na Salitang Tagalog

Minsan sa ating pagbabasa, pakikinig at pakikipag-usap, may maririnig tayong mga salitang hindi pamilyar o di kaya naman ay talagang malalim at hindi natin alam ang kahulugan. Ito ay karaniwan na nating mararanasan sa tuwing tayo ay magbabasa ng mga lumang babasahin gaya ng kwento, nobela at tulo. Kadalasan din natin itong maririnig sa mga matatanda. Narito ang karagdagang bokabularyo ng mga salin ng makaluma at malalim na mga salitang tagalog para sayo.

Danumsigwasan - Hydraulics
Danumsigwasan - Tagalog sa Hydraulics


Mga Malalim at Makalumang Salita

  1. dumatal - dumating
  2. masimod - matakaw
  3. kumakandili - nagmamalasakit
  4. agam-agam - pangambag
  5. bahagdan - porsyento
  6. Balintataw -guni-guni
  7. naapuhap - nahanap
  8. nagkukumahog - nagmamadali
  9. sapantaha - hinala
  10. nabuslot- nahulog sa butas
  11. batalan - lababo
  12. adhika - nais o gusto
  13. balintuna - laban o kabaliktaran
  14. anluwage - karpintero
  15. agsikapin - inhenyero
  16. bahagimbilang - praksyon (fraction)
  17. Sipnayan - tagalog sa mathematics
  18. bathalaan - tagalog ng theology
  19. batlag - kotse (car)
  20. buumbilang - (whole number) lahat
  21. dalubhayupan - tagalog sa zoology
  22. dalubsakahan- tagalog sa agriculture
  23. danumsigwasan- tagalog sa hydraulics
  24. hanggaan - limitasyon
  25. hatimbutod - tagalog sa Mitosis
  26. hatinig - tagalog sa telephone o telepono
  27. isigan - tagalog sa dynamics
  28. sakwil - tagalog sa resistance
  29. tumbasan - tagalog sa equation
  30. palasigmuan - tagalog sa mechanism
Ilan lamang ang mga ito sa mga makaluma at malalim na salitang tagalog.
May alam ka pa bang mga salita na maari nating idagdag dito?
May mga salita ka bang alam na tanging ang mga kababayan mo lang ang makakaunawa?
Tara! Pagusapan natin!

Thursday, August 25, 2011

(Legends) Ano Ang Alamat?

Ang alamat ay isang uri ng panitikan na nagkukuwento tungkol sa mga pinagmulan ng mga bagay-bagay sa daigdig.

Karaniwang nagsasalaysay ang mga ito ng mga pangyayari hinggil sa tunay na mga tao at pook, at mayroong pinagbatayan sa kasaysayan.

Kaugnay ang alamat ng mga mito at kuwentong-bayan. Ang salitang alamat ay panumbas sa salitang "legend" ng ingles. Ito ay nagmula sa salitang "leendus" na nangangahulugang "Kayarian Hinggil sa mga kuwento ng mga bayani"

 Kalimitang may ginaganapang importanteng tungkulin at bahagi ang mga diyos, at iba pang mga itinuturing na banal na mga nilalang. Maaaring ipinananggalang nila o kaya sinasaktan ang bayani ng alamat. Katulad na lamang ng sa paglalakbay ni Odysseus sa Ang Odyssey, tinulungan siya ng diyosang si Athena at sinasaktan ng diyos na si Poseidon.

Kung minsan, ang bayani ang siya mismong inkarnasyon, o nasa kaanyuhang tao, ng isang diyos. Maaari ring anak o ampon ng isang diyos ang isang bayaning pang-alamat, na kalimitang may namanang mga katangian mula sa isang magulang, karaniwang mula sa ama.


Sa panitikang Pilipino, matatandaan ang mga alamat tulad ng Alamat ng Pinya, Alamat ng Unggoy, Alamat ng Ahas.

 Karaniwan ding ibinabase sa alamat ang kasaysayan ng pangalan ng isang lugar, bayan o lalawigan.

Narito ang halimbawa ng isang Alamat:

Ang Alamat ng Pinagmulan ng Pangalan ng Brgy. Lagyo Gumaca, Quezon.

Ang baranggay na ito ay isang maliit  ngunit patuloy na umuunlad na pamayanan sa baybayin ng Lamon Bay, na pinanahanan ng mga masisipag at mapagmahal sa kapayapaang magsasaka at mangingisda.

Narito ang Kwento sa Likod ng Kasaysayan:

Xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

 Ang Maiksing Kasaysayan ng Brgy. Lagyo Gumaca, Quezon.

Ano nga ba ang Lagyo? Bakit Ito ang napiling ipangalan sa baranggay?
Ang lagyo ay isa pang katawagan sa nuon ay kinatatakutang isda ang PATING.
Ayon sa nagpasalin-saling kasaysayan na  mula pa sa mga orihinal na  naninirahan dito nuon. Ganito ang pangyayari…..
Isang araw daw di umano, sa paghibas ng dagat ay tatlong pagkalalaking Lagyo ang natagpuan sa hibasanan. Ang labis na laki ng mga ito ay gumulantang sa mga tao ng baranggay. Nagmamadali silang humangos patungo sa dagat upang kumpirmahin ang katotohanan ng balita. Habang nangyayari ang pagkakagulo, parang sinadya ng pagkakataon na isang dayuhang nagtatala ng mga pangalan ng mga lugar ang dumating. Tinanong niya ang mga tao sa wikang banyaga “ Ano ang pangalan ng lugar na ito?”. Dahil sa pagmamadali at sa pagaakalang tinatanong sila kung ano ang nangyayari tanging “Lagyo! Lagyo! “ na lamang ang isinagot ng mga tao. Di nagtagal mula nuon ang lugar ay pinangalanan nang Lagyo.
x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x 
Sa pagbubuod, mapagtatanto natin na ang alamat ay isang paraan ng pagpapaliwanag ng mga bagay na hindi natin lubos na nauunawaan. - lawrence avillano